o covid non nos para #POLAB20: Educación Social e Orientación Laboral. Unha experiencia coa comunidade xitana

Nesta entrada pretendemos realizar unha reflexión sobre a conexión entre a Educación Social e a Orientación Laboral a través da experiencia propia de traballo coa comunidade xitana. A nosa pretensión é trazar unha folla de ruta que nos permita visibilizar os puntos de encontro entre estas dúas disciplinas e poñer foco nas trabas estructurais e institucionais que afectan ás persoas racializadas.

Segundo a Asociación Estatal da Educación Social (2007), a Educación Social é un dereito que temos como cidadanía e no que se engloba una profesión con unha condición pedagóxica, creadora de diferentes entornos educativos e diversas accións de carácter mediador e formativo. A Educación Social posibilita a incorporación de suxeitos educativos na pluralidade de redes sociais e facilita unha sociabilidade positiva para as persoas ampliando a participación en diversos contextos.

Educación Social e Orientación Laboral

As funcións da Educación Social son moi heteroxéneas e de un carácter esencial á hora de traballar coas persoas usuarias; mediación social, cultural e educativa, coñecemento e análise dos contextos sociais e educativos, xestión e coordinación de institucións e de recursos educativos, etc.

As funcións da Orientación Laboral tamén son heteroxéneas; desde o acompañamento da persona usuaria, o coñecemento do contexto social e empresarial da zona, a intermediación laboral, etc.

Polo tanto, vemos que estas dúas figuras non se distancian tanto, e que ademáis se traballamos con colectivos en situación de vulnerabilidade, debemos ter unha conciencia social, reflexionar sobre o noso entorno, e sobre as condicións que a veces dificultan ou impiden o acceso ao emprego de colectivos racializados e estigmatizados socialmente.

A Orientación Laboral desde a perspectiva da Educación Social

Os primeiros pasos

O acompañamento no proceso de búsqueda de emprego é fundamental á hora de establecer unha atención personalizada e de apoio. Como educadoras e orientadoras laborais, agora contamos con diferentes recursos e podemos realizar unha atención integral empregando diferentes ferramentas. Un dos primeiros pasos a realizar coas persoas usuarias é o autocoñecemento.

Fonte: Elaboración propia

A intermediación laboral

Partimos do coñecemento do contexto e dos axentes implicados. A técnica DAFO é unha ferramenta moi útil á hora de establecer as oportunidades, debilidades, fortalezas e amenazas que se poden dar debido aos factores internos das persoas usuarias e do contexto.

Ao realizar a nosa intermediación con empresas, a nosa labor tamén é a de intentar desmitificar os estereotipos e prexuizos existentes coa comunidade xitana. É preciso a colaboración dos axentes implicados nos procesos de orientación e futura contratación e ser conscientes dos prexuicios e do racismo aínda existente que dificultan a inserción laboral das persoas xitanas. Como Orientadoras e Educadoras Sociais debemos levar a cabo accións de mediación axeitadas que intenten reducir e eliminar estas prácticas discriminatorias.

Igualmente, desde a Administración debe haber unha implicación que sexa consciente da realidade que afecta a este colectivo e implementar accións positivas dirixidas a reducir as prácticas discriminatorias que afectan a grupos históricamente excluídos, como por exemplo, as medidas de acción positiva que promoven a igualdade entre mulleres e homes e a inserción das persoas con discapacidade.

A Orientación Laboral desde o enfoque da Educación Social permítenos realizar unha práctica profesional integral que facilite un proceso de autocoñecemento das persoas implicadas, un análise da realidade e dos contextos nos que nos desenvolvemos, así como unha mellora da formación e das experiencias profesionais. Acadar un posto laboral mellora as condicións de vida. Sentirse realizada como profesional e como persona mellora os aspectos internos persoais relacionados coa autoestima e co autoconcepto, facilita unha apertura e una ampliación das redes sociais e en definitiva, enriquece a calidade de vida.

A Orientación Laboral e a Educación Social enriquécense e compleméntanse entre sí, tanto na teoría como na práctica, e permiten realizar accións desde una perspectiva integral que favorezan unha mellora da calidade de vida das persoas.